Yapay zekâ ile üretilmiş görsel nasıl anlaşılır, ne zaman etiketlenir

Neden artık anlaşılmıyor

İki yıl önce yapay zekâ görsellerinde altı parmaklı eller, bozuk yazılar ve erimiş arka planlar vardı. Bugünkü görüntü modelleri bu hataları büyük ölçüde geride bıraktı; fotogerçekçi bir mimari kare ya da ürün fotoğrafı ilk bakışta çekimden ayırt edilmiyor. Bu, görselin "sahte" olduğu anlamına gelmez; üretim aracının değiştiği anlamına gelir. Sorun, görselin nereden geldiğinin söylenmemesidir.

Beş pratik ipucu

Birincisi, yazı ve logolar: üretilmiş görsellerde tabela, etiket ve kitap sırtlarındaki yazılar hâlâ sık bozulur. İkincisi, tekrar eden doku: çim, kiremit, kaldırım taşı gibi desenler doğal olmayan biçimde tekrar edebilir. Üçüncüsü, ışık tutarlılığı: gölgelerin yönü ile ışık kaynağının yeri çelişebilir. Dördüncüsü, fiziksel mantık: merdiven hiçbir yere çıkmıyorsa, pencere sayısı iki cephede tutmuyorsa üretimdir. Beşincisi, meta veri: gerçek bir fotoğrafın dosyasında kamera modeli ve çekim ayarları vardır; üretilmiş görselde çoğunlukla yoktur ya da üretim aracının adı vardır. Hiçbiri tek başına kanıt değildir; birkaçı bir arada güçlü işarettir.

Etiket kuralı ve reklamlar

Türkiye'de ticari reklamlarda yapay zekâ ile üretilmiş içeriğin belirtilmesi yönünde düzenleme yürürlüğe girdi. Kural dışında da basit bir ilke var: bir görsel müşteriye ya da izleyiciye "gerçek" izlenimi veriyorsa ve değilse, bunu söylemek gerekir. Etiket görseli değersizleştirmez; güveni korur.

Kendi işimizde nasıl yapıyoruz

Müşteri teslimlerinde künye zorunludur: hangi kare çekim, hangi kare render, hangi kare üretim. Bu düzen hem düzenlemeyi karşılar hem de müşterinin kendi reklamında doğru etiketi kullanmasını sağlar.

İçerik kimlik bilgisi ve görünmez filigran

Bazı görsel üretim araçları ve kamera üreticileri, dosyanın içine "içerik kimlik bilgisi" (C2PA standardı) ekler: görselin hangi araçla üretildiği ya da düzenlendiği bu kayıtta yazar ve herkese açık doğrulama sitelerinde okunabilir. Google da kendi modelleriyle üretilen görsellere SynthID adlı, gözle görülmeyen bir filigran ekliyor. Bu işaretler güçlü bir kanıttır ama her zaman yoktur: kayıt eklemeyen araçlar var, ekran görüntüsü alınınca ya da sosyal medyaya yüklenince dosya içindeki kayıt çoğunlukla silinir. Bu yüzden işaretin olması kesin sonuç verir, olmaması ise hiçbir şey kanıtlamaz.

Ters görsel araması

Bir görselin nereden çıktığını anlamanın en hızlı yolu ters görsel aramasıdır: görseli arama motorunun görsel arama bölümüne yükleyin ya da bağlantısını verin. Görsel daha önce bir haber ajansında, bir fotoğrafçının arşivinde ya da bir stok sitesinde yayımlandıysa ilk kaynağı ve tarihi çoğunlukla bulunur. Hiçbir yerde önceki bir kaydı yoksa ve yukarıdaki ipuçlarından birkaçı da görülüyorsa, görselin üretilmiş olma ihtimali yükselir.